NIEPUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ - PORADNIA LEKARZA RODZINNEGO

PROFILAKTYKA W NASZEJ PORADNI

Szczepienia ochronne są jednym z najważniejszych odkryć w medycynie, które przyniosło ratunek milionom ludzi na świecie- opinia WHO. Szczepienia są najskuteczniejszą metodą profilaktyczną w zwalczaniu chorób zakaźnych. Warunkują zdrowie i przyszłość naszego społeczeństwa. Dzięki nim można uzyskać długotrwałą ochronę przed zakażeniem

i poprawić sytuację epidemiologiczną. Zasługą szczepień ochronnych jest wyeliminowanie na przestrzeni lat szeregu chorób zakaźnych, niebezpiecznych dla zdrowia takich jak błonica, polio, odra, ospa prawdziwa. Zaprzestanie szczepień może doprowadzić do nawrotu zachorowań.

Szczepienia chronią przed chorobami zakaźnymi nie tylko nasze dzieci, lecz także całą rodzinę. Są ważne, ponieważ zmieniły zdrowotne i społeczne oblicze naszej planety. Żadna inna interwencja medyczna nie wywarła tak znaczącego wpływu na zmniejszenie śmiertelności i wzrost zdrowotności ludzi.

W czasie wielkich epidemii w Europie, zaraza dżumy zabiła prawie połowę ludności, a grypa „hiszpanka” doprowadziła do śmierci wielu milionów osób. Świat był pełen ludzi zeszpeconych ospą i trądem, wyniszczonych cholerą i tyfusem, trwale kalekich po przechorowaniu polio. Podejmowano liczne próby walki z tymi chorobami. Część poczynań, miała charakter zabobonny. Inne, jak na przykład ucieczka z miejsc objętych epidemią, pozwalały na uniknięcie zakażenia, lecz z drugiej strony przyczyniały się do szybszego zawleczenia zakażeń na tereny dotychczas nimi nie objęte.

Ważenie korzyści indywidualnych i dobra wspólnego przemawia zdecydowanie na korzyść szczepień.

Wzrost odporności populacyjnej sprzyja „postawie gapowicza”. W uodpornionej populacji trudniej zachorować. Stąd pewna liczba pacjentów może realizować swój indywidualny interes zdrowotny unikając szczepień czyli korzystać darmowo” ze zdrowego otoczenia społecznego „opłaconego” szczepieniem innych członków populacji zagrożonej chorobą, bez narażania się na ewentualne negatywne skutki szczepienia.

Takimi gapowiczami są przeciwnicy szczepień. Jazda na gapę jest jednak zachowaniem

ryzykownym zdrowotnie. Jeżeli liczba pacjentów uchylających się od szczepień przekroczy

wielkość krytyczną, czyli taką, której efektem będzie załamanie się odporności populacyjnej –

choroby ponownie ujawnią się w społeczności, być może nawet w formie epidemii. Stracą

wtedy wszyscy, także gapowicze.

Wydarzenia w historii szczepień:

-1910-opracowanie szczepionki mającej chronić przed błonicą

-1921- wypróbowanie szczepionki przeciwko gruźlicy

-1927-opracowanie szczepionki przeciwko tężcowi

-1937-opracowanie pierwszej, skutecznej szczepionki przeciwko grypie

-1949-opracowanie szczepionki przeciwko śwince

-1950-Polak, prof. Hilary Koprowski podaje małemu dziecku skuteczną szczepionkę przeciwko chorobie Heinego-Medina

-1954-opracowanie szczepionki przeciwko różyczce

-1964–opracowanie szczepionki przeciwko odrze

-1968-pierwsza skuteczna szczepionka przeciwko meningokokom typu C, a w 1971 szczepionka przeciwko meningokokom typu A

-1978-pierwsza skuteczna szczepionka przeciwko pneumokokom

-1979- opracowanie dwóch szczepionek mogących znaleźć zastosowanie w profilaktyce wzw typu A

-1981- opracowanie szczepionki przeciwko wzw typu B

-1980-skuteczna szczepionka przeciwko Haemophilus influenzae typu b

- 1998 roku w Stanach Zjednoczonych do obrotu wprowadzono szczepionkę przeciw boreliozie. Jednak cztery lata później wycofano ją z obiegu.Istnieje prawdopodobieństwo, że za kilka lat do dyspozycji będzie także szczepionka przeciw boreliozie.

Póki co wiadomo, że:

• Pierwsze testy wykazały, że szczepionka przeciw boreliozie wykazuje skuteczność od 71,4 do 96,4 proc.

• Prawdopodobnie już za kilka lat będzie dostępna w sprzedaży

-2006- zarejestrowano w USA pierwszą szczepionkę p/wirusowi brodawczaka ludzkiego HPV w Polsce pojawiła się w listopadzie 2006

Proponujemy odpłatne szczepienia tzw. szczepienia zalecane:

1. p/błonicy, tężcowi, krztuścowi

Osoby dorosłe, dotychczas nieszczepione lub jeśli ostatnie szczepienie było wykonane w okresie powyżej 10 lat. Dla kobiet ciężarnych jest bezpłatna, zalecana przy każdej ciąży, po ukończonym 27 tygodniu.

2. p/wzw A i B

Szczepionka wskazana jest u osób podróżujących szczególnie do krajów o zwiększonej zachorowalności na wzw oraz przed planowanym zabiegiem chirurgicznym. Szczepienia p/wzw B prowadzone są w schemacie 0, 1, 6 miesięcy. WZWA schemat 1+1 w odstępie 6-12 m-cy. Nie przewiduje się podania dawek szczepień przypominających.

3. p/kleszczowemu zapaleniu mózgu

Szczepienie zalecane dla dzieci od 1 roku życia, oraz dla dorosłych. Pełny schemat szczepienia podstawowego składa się z trzech dawek wg schematu 0, 1, 6 m-cy. Pierwszą dawkę przypominającą należy powtórzyć po 3 latach od szczepienia podstawowego, a kolejne dawki przypominające podawane są co 5 lat

4. p/ ospie wietrznej

Szczepionka jest szczególnie wskazana dla dzieci od ukończenia 9 m-ca życia, najlepiej po ukończeniu 12 m-cy, dla osób z kontaktu z ospą, osób z niską odpornością, kobiet planujących ciążę z zastrzeżeniem, że należy wykonać ją co najmniej miesiąc przed planowaną ciążą oraz osób, które dotychczas nie chorowały na ospę wietrzną. Szczepionka jest bezpłatna dla dzieci uczęszczających do żłobka i klubu malucha. Należy dostarczyć zaświadczenie, że dziecko uczęszcza do żłobka.

5. p/odrze, śwince, różyczce

Dla osób nie szczepionych - schemat 1+1 w odstępie 4 tygodni

6. p/wirusowi brodawczaka ludzkiego HPV - schemat 2+1

Wizyta szczepienna

Na wizytę szczepienną należy zgłosić się jeśli niemowlę ukończy sześć tygodni życia. Dotyczy to również dzieci urodzonych przedwcześnie.

Szczepienia obowiązkowe to : szczepienie przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, wzw B, haemophilus influenzae typu B, pneumokokom, odrze, śwince, różyczce.

Do szczepień zalecanych należy szczepienie przeciw meningokokom(szczepienie można rozpocząć jeśli dziecko ukończy dwa miesiące), rotawirusom, ospie wietrznej(szczepienie można rozpocząć najlepiej jeśli dziecko ukończy 12 miesięcy).

Szczepienia zalecane są płatne, z wyjątkiem szczepień dla dzieci uczęszczających do żłobka, które mogą być zaszczepione bezpłatną szczepionką przeciw ospie wietrznej , po uprzednim dostarczeniu zaświadczenia, że dziecko uczęszcza do żłobka.

Realizacja szczepień obowiązkowych może odbywać się przy użyciu szczepionek bezpłatnych lub płatnych- skojarzonych, które minimalizują liczbę wkłuć.

Na jednej wizycie szczepiennej można podać dziecku kilka szczepionek: szczepionkę przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis oraz szczepionkę przeciw pneumokokom i rotawirusom(schemat dwu lub trzydawkowy w zależności od wybranej szczepionki).

Cykl szczepień podstawowych wykonywany jest trzykrotnie, w ośmiotygodniowych odstępach. W między czasie, po ukończeniu przez dziecko dwóch miesięcy życia można podać szczepionkę p/ meningokokom grupy B, w schemacie 3+1 lub 2+1 - jeśli szczepienie rozpoczniemy po ukończeniu przez dziecko trzech miesięcy życia.

Objawem poszczepiennym może być gorączka( temp. od 38.1), w miejscu podania szczepionki ból, zaczerwienienie, obrzęk. Dziecko może być senne, rozdrażnione, niespokojne. Objawy te mogą wystąpić w czasie 48 godzin po szczepieniu.

W przypadku gorączki należy podać dziecku paracetamol9Pedicetamol) wg. wskazań na ulotce. W razie potrzeby powtarzać kolejne dawki co 4-6 godzin. W miejscu podania szczepionki jeżeli występuje obrzęk lub zaczerwienienie należy stosować okłady z sody oczyszczonej w proporcji 1 łyżeczka sody oczyszczonej / pół szklanki wody o temperaturze pokojowej.